home

 

bloedvergiftiging (sepsis)

register

 

overzicht bacteriŽn


ten

 

 

 

 

Inleiding
Sepsis, of bloedvergiftiging, is een ernstig, soms dodelijk, verlopend ziektebeeld, dat wordt veroorzaakt door een infectie, meestal door bacteriŽn of hun producten (toxinen). Binnentreden van bacteriŽn in de bloedbaan kan het gevolg zijn van een ontstoken wond, infectie van een orgaansysteem (longontsteking, blaasontsteking (urineweginfectie) of huidinfectie). Belangrijke gevolgen van die ontstekingsreactie zijn onder meer bloeddrukdaling, koorts, snelle hartslag, samen wel aangeduid als warme shock. Centraal staat ook een vermindering van de doorbloeding van de organen waardoor de toevoer en opname van zuurstof in het gedrang komt. De organen kunnen daardoor beschadigd worden. Als het meerdere organen betreft spreekt men van multi-orgaan falen (ook wel bekend onder de afkorting MOF, of beter MODS (multiple organ dysfunction syndrome)). Soms is de beschadiging van tijdelijke aard, vooral als er tijdig wordt ingegrepen en de toevoer van zuurstof snel wordt hersteld. Helaas kan de orgaanbeschadiging ook definitief worden en dat kan dan uiteindelijk leiden tot de dood.
Sepsis komt voor op alle leeftijden maar, zoals dat geldt voor vele ziekten, zijn heel jonge kinderen, heel oude mensen en patiŽnten met een verminderde afweer extra kwetsbaar. Een bekend voorbeeld van een vorm van sepsis is de meningococcensepsis (sepsis door de bacterie die ook hersenvliesontsteking (meningitis) veroorzaakt). Zoals bekend sterven soms heel jonge kinderen (maar evenzeer ook oudere mensen) aan deze ziekte, die soms zo snel verloopt dat de patiŽnt op het moment dat de diagnose gesteld wordt al niet meer te redden is.

 

Rode bloedcellen klonteren samen en vormen een bloedprop. Een gevaarlijk gevolg van bloedvergiftiging

 

Symptomen of ziekteverschijnselen

  • hoge koorts

  • tachycardie (snelle hartslag)

  • tachypnoe (snelle ademhaling)

  • koude rillingen

  • lage bloeddruk (hypotensie)

  • verwardheid

  • verminderde urineproductie

  • aanvankelijk kleine, later soms snel uitbreidende bloedingen in de huid (petechiŽn en purpura)

  • oedemen

  • diffuus intravasale stolling.

Diagnostiek
De diagnose sepsis kan worden bevestigd doordat bacteriŽn of andere micro-organismen in het bloed of in onder normale omstandigheden steriele lichaamssappen worden gevonden.

 

Risicogroepen

  • KankerpatiŽnten met name die met chemotherapie zijn behandeld.

  • Ouderen, omdat die vaak een minder goed werkend afweersysteem hebben.

  • Kinderen onder de 4 jaar.

  • Postoperatieve patiŽnten.

  • PatiŽnten met een verminderde afweer (Aids-patiŽnten, patiŽnten met afweeronderdrukkende geneesmiddelen, bijvoorbeeld bij de ziekte van Crohn of bij reuma).

Behandeling
De patiŽnt moet zo snel mogelijk worden behandeld. Die behandeling dient in veel gevallen plaats te vinden op een intensive care-afdeling en bestaat altijd uit meerdere componenten. Toediening van antibiotica, om de bacteriŽn te doden; toediening van grote hoeveelheden vocht om de doorbloeding van de organen op peil te houden; toediening van sterk werkende medicamenten die de bloedcirculatie verbeteren. Soms is een operatie nodig om de ontstekingshaard uit het lichaam te verwijderen. Niet zelden moet een patiŽnt ook kunstmatig worden beademd omdat de longen zijn aangedaan en/of de ademhalingskracht van patiŽnt onvoldoende is. De sterfte ten gevolge van sepsis is in de landen met een moderne gezondheidszorg, inclusief goede intensive care voorzieningen, ongeveer 30 tot 40%.

Recent is een wereldwijde campagne gestart (The Surviving Sepsis Campaign) om de kans van sepsispatiŽnten op een goed herstel zo groot mogelijk te maken.