home

 

buiktyfus (Salmonella)

register

 

overzicht bacteriŽn

Salmonella Typhi

 

 

 

 

Inleiding
Buiktyfus is een besmettelijke darmziekte, veroorzaakt door een bacterie Salmonella Typhi. De ziekte komt in Nederland zelden voor en dan bijna alleen bij mensen die in het buitenland geweest zijn. De ziekte kan ernstig verlopen.

Ziekteverschijnselen van buiktyfus
De ziekte begint geleidelijk, met koorts (die langzaam hoger wordt) en hoofdpijn, buikpijn en minder eetlust. Meestal is er in het begin verstopping, daarna soms diarree. Later kunnen sufheid en rode vlekken op de huid van de buik ontstaan. Na besmetting duurt het gemiddeld 8 tot 14 dagen voordat er ziekteverschijnselen optreden. Mensen kunnen er erg ziek van zijn of zelfs overlijden.
Na het doormaken van buiktyfus ontstaat tijdelijk enige bescherming tegen de ziekte. Mensen kunnen de ziekte meerdere keren doormaken.

Hoe kun je buiktyfus krijgen en hoe kun je anderen besmetten?
De ziekte komt bijna alleen voor in het buitenland, in gebieden met minder goede hygiŽnische omstandigheden. De bacterie zit in ontlasting, urine en bloed van mensen die besmet zijn. In Nederland kan besmetting wel optreden via contact met een besmette toiletbril, spoelknop en andere voorwerpen. Door contact met deze voorwerpen kan de bacterie aan de handen komen en daarna in de mond terechtkomen.
In het buitenland kan besmetting ook plaatsvinden door eten van besmette rauwe groenten en fruit, melkproducten, rauwe schelpdieren en ijs en door drinken van besmet water.
Zolang de bacterie in de ontlasting voorkomt, kunnen mensen anderen besmetten, ook al zijn er geen ziekteverschijnselen. Besmettelijkheid kan 2 tot 4 weken blijven bestaan vanaf de eerste ziektedag. Een enkeling houdt de bacterie langdurig bij zich. Deze dragers van de bacterie zijn besmettelijk voor anderen, ook al zijn er langere tijd geen ziekteverschijnselen.

Wie kan buiktyfus krijgen en wie loopt extra risico?
Mensen die reizen van en naar gebieden met minder goede hygiŽnische omstandigheden lopen risico op besmetting. Mensen bij wie het immuunsysteem niet goed werkt, zoals bij HIV, mensen die maagzuurremmers gebruiken en mensen met chronische darmaandoeningen zijn gevoeliger voor het krijgen van buiktyfus.

Hoe kan buiktyfus worden voorkomen?
Voor adviezen voor reizigers wordt verwezen naar reizigersinformatie. Door vaccinatie wordt het risico om buiktyfus te krijgen kleiner.
Goede hygiŽne helpt om verspreiding van de ziekte te voorkomen. De volgende maatregelen zijn dan belangrijk:

  • Was de handen na gebruik van het toilet of na het helpen bij toiletbezoek van kinderen, na het verschonen van een kind, voor het bereiden van voedsel en voor het eten.

  • Maak minimaal eenmaal per dag, maar afhankelijk van de situatie vaker, het toilet schoon. Gebruik van gewone schoonmaakmiddelen is voldoende.

  • Werk van schoon (deurklink, kraan, trekker of drukknop) naar minder schoon (toiletbril, toiletpot). Gebruik schoonmaakdoekjes die voor het toilet zijn gebruikt niet voor andere schoonmaakwerkzaamheden. U kunt nog beter wegwerpdoekjes gebruiken.
    ē Verschoon dagelijks de handdoek in het toilet.
    ē Houd de nagels kort.
    ē Vermijd gemeenschappelijk gebruik van washandjes, handdoeken en tandenborstel.

Is buiktyfus te behandelen?
De patiŽnt wordt behandeld met antibiotica. Na behandeling genezen de meeste mensen van de ziekte. Om vast te stellen of de bacterie verdwenen is zal ontlasting worden onderzocht. Mensen die de bacterie lange tijd bij zich houden (Ďdragersí) kunnen extra antibiotica krijgen waardoor de bacterie kan verdwijnen.

Kan iemand met buiktyfus naar kindercentrum, school of werk?

  • Kindercentrum/ school
    Omdat het een besmettelijke ziekte is mag een kind en/of de contacten daarvan niet zomaar naar een kindercentrum of basisschool. Of en hoe lang zieke kinderen niet naar school of kindercentrum mogen zal door de GGD in overleg met ouders en school of kindercentrum worden bepaald. Informeer altijd de leiding. Die kan andere ouders informeren,.zodat die alert kunnen zijn op verschijnselen van buiktyfus bij hun kind.

  • Werk
    Mensen die werken in de levensmiddelensector of de gezondheidszorg mogen niet werken. In overleg met de GGD en de arbodienst dienen afspraken te worden gemaakt over werkhervatting.

Wat doet de GGD?
De GGD zal proberen te achterhalen waar de besmetting heeft plaatsgevonden om te voorkomen dat er nog meer mensen ziek worden
Voor adviezen aan reizigers wordt verwezen naar de reizigersafdeling van de GGD.

 

Gevaarlijke resistente buiktyfus
Wetenschappers maken zich zorgen over een resistente vorm van buiktyfus die zich de afgelopen jaren heeft verspreid over AziŽ en Afrika. De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie die wordt overgedragen door voedsel. PatiŽnten kunnen last krijgen van misselijkheid, buikpijn, koorts en vlekjes op de borst. Zonder behandeling kan de ziekte dodelijk zijn.
Zo'n 74 medische wetenschappers uit verschillende landen hebben bijgedragen aan een onderzoek naar de "superbacterie", genaamd H58. De onderzoekers spreken van een "epidemie" en een "groeiende bedreiging voor de gezondheid".
Resistentie van bacteriŽn wordt onder meer veroorzaakt door overmatig gebruik van antibiotica. Niet enkel het gebruik bij geneeskunde maar ook toepassing in de veeteelt kan uiteindelijk tot moeilijk te bestrijden infecties bij de mens leiden.

Per jaar krijgen 30 miljoen mensen wereldwijd buiktyfus. Het deel dat besmet is met de H58-bacterie wordt steeds groter.