home

 

wondroos, belroos, erysipeles

register

 

overzicht bacteriŽn

streptokokken

 

 

Wat is wondroos?
Wondroos is een ernstige bacteriŽle infectieziekte van de huid en het onderhuidse vetweefsel. Er zijn twee ziektebeelden die worden aangeduid met de naam wondroos, namelijk erysipelas en cellulitis. Het onderscheid tussen erysipelas en cellulitis is vaak moeilijk te maken. Wondroos wordt ook wel belroos genoemd.
Wondroos is niet ťťn infectieziekte, maar een groep van aandoeningen: de diepte van de infectie kan verschillend zijn, en ook de veroorzaker (de bacterie) kan verschillen.
Behandeling met antibiotica moet zo snel mogelijk worden ingesteld om ernstige complicaties te voorkomen. ONDERSCHAT HET NIET! De bacterieŽn kunnen uw lymfeklieren onherstelbaar aantasten!
Cellulitis moet niet verward worden met de bekende Ďsinaasappelhuidí van de bovenbenen van vrouwen, dat heet namelijk officieel Ďcelluliteí.

Hoe ontstaat wondroos?
Wondroos wordt veroorzaakt door bacteriŽn, bijna altijd door streptokokken. De bacteriŽn dringen de huid binnen via een wondje, bijvoorbeeld een kloofje tussen de tenen, een puistje, een schaafwond, een brandwond of een operatiewond. PatiŽnten die lijden aan lymfoedeem, zijn extra gevoelig voor wondroos. Bij wondroos in het gezicht kan de bacterie ook afkomstig zijn uit de oren, de neus of de bijholtes (neusbijholte, voorhoofdsholte).

Wat zijn de verschijnselen?
Bij wondroos is meestal een been of het gezicht aangedaan. De huid wordt dan plotseling rood, warm, gezwollen en pijnlijk. De rand is scherpbegrensd en verheven. Soms ontstaan er ook blaren, of zelfs bloedblaren, vooral bij ouderen aan de benen. De lymfeklieren kunnen opgezet zijn: bij wondroos van het been in de liezen, bij wondroos van het gezicht in de hals. De lymfebanen kunnen ontstoken zijn. Dit laatste uit zich als een rode streep tussen de plaats van wondroos en de lymfeklieren. Dit heet lymfangitis en wordt - overigens ten onrechte - wel Ďbloedvergiftigingí genoemd. De patiŽnt voelt zich ziek en heeft soms hoge koorts.
Wondroos in het gezicht bij jonge kinderen zit meestal aan ťťn kant en het kind heeft dan vaak ook een oorontsteking aan dezelfde kant. De aangedane huid rond het oog of op de wang is gezwollen en verkleurd, van roze tot paarsblauw. Het kind is er erg ziek bij.
Wanneer niet snel behandeld wordt, kan de infectie zich in de diepte uitbreiden en de spieren aantasten. Andere complicaties zijn het ontstaan van abcessen, bloedvergiftiging (de bacterie verspreidt zich via het bloed), nierontsteking, trombose in de hersenen en hersenvliesontsteking (bij wondroos rond het oog bij kinderen). In enkele gevallen kan wondroos tot de dood leiden, vooral bij kinderen, ouderen en patiŽnten met een verminderde afweer.

 

Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose wondroos is meestal eenvoudig te stellen door de kenmerkende verschijnselen. Eventueel kan met een wattenstaaf een kweek op bacteriŽn worden afgenomen op plaatsen waar de huid beschadigd is.

Wat is de behandeling?
Bij ernstige wondroos wordt men meestal opgenomen in het ziekenhuis en gedurende minimaal 7 tot 10 dagen met antibiotica behandeld, vaak met een infuus. Minder ernstige gevallen kunnen thuis behandeld worden met antibiotica in de vorm van tabletten of capsules. Behandeling is meestal met penicilline of flucloxacilline. Andere effectieve antibiotica zijn o.a. clindamycine, erytromycine, azitromycine of claritromycine.
Als het been erg gezwollen is, moet dit bestreden worden met zwachtels. Hierdoor neemt de werkzame concentratie van het antibioticum in de ontstekingshaard toe en geneest de wondroos sneller. Soms is naderhand nog een steunkous nodig.
Sommige mensen krijgen zo vaak wondroos, dat een onderhoudsbehandeling met penicilline injecties 1 keer per maand nodig is.

Wat kunt u zelf nog doen?
Bij wondroos aan een been is de bacterie meestal binnengedrongen via een wondje tussen de tenen. Daarom is het belangrijk een dergelijk wondje op te sporen en te behandelen. Vaak zijn deze wondjes veroorzaakt door een schimmelinfectie en wordt er dus behandeld met een crŤme tegen schimmels. Het is van belang om na genezing de huid tussen de tenen goed in de gaten te houden, omdat schimmelinfecties de neiging hebben vaak terug te komen. Zo nodig moet dan weer snel met de crŤme worden behandeld.
Een goede hygiŽne van de voeten is nodig, en het is belangrijk om de tenen en de huid tussen de tenen na het douchen goed af te drogen. Zie voor meer informatie de folder Voetschimmel.
Wondroos kan in het algemeen bij mensen met overgewicht leiden tot ernstigere infecties. Afvallen in gewicht kan dan ook bijdragen om in de toekomst minder risico te hebben op opnieuw wondroos.

Wat zijn de vooruitzichten?
Vrijwel altijd volgt na behandeling met antibiotica een volledige genezing. Maar het komt bij wondroos van de benen ook regelmatig voor dat het been naderhand wat dikker en een beetje rood blijft. Dit kan worden tegengegaan door het gebruik van een zwachtel of een elastische kous. In een aantal gevallen komt de infectie later weer terug, vooral bij diegenen die van tevoren al wat last hadden van dikke enkels of benen (lymfoedeem). Sommige patiŽnten krijgen zo vaak wondroos dat ze preventief behandeld moeten worden met penicilline injecties.

 

Bron: NVDV